Oświetlenie awaryjne i oświetlenie ewakuacyjne – gdzie jest wymagane?

Oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne to jeden z kluczowych elementów bezpieczeństwa w budynkach, który bardzo często bywa bagatelizowany aż do momentu kontroli lub realnego zagrożenia. Tymczasem jego rola w sytuacjach awaryjnych jest nie do przecenienia – to właśnie ono umożliwia bezpieczne opuszczenie obiektu w przypadku zaniku zasilania podstawowego, pożaru lub innego zdarzenia stwarzającego zagrożenie dla użytkowników.

W praktyce oświetlenie awaryjne stanowi integralną część systemów ochrony przeciwpożarowej i podlega zarówno wymaganiom prawnym, jak i normowym. Kluczowe pytanie brzmi jednak: w jakich obiektach i w jakich miejscach jego stosowanie jest obowiązkowe?

Czym jest oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne?

Oświetlenie awaryjne to pojęcie szersze, obejmujące wszystkie systemy oświetlenia, które działają w przypadku zaniku napięcia zasilania podstawowego. Jednym z jego najważniejszych elementów jest oświetlenie ewakuacyjne, którego zadaniem jest wskazanie dróg ewakuacyjnych oraz umożliwienie bezpiecznego opuszczenia budynku.

Oświetlenie ewakuacyjne ma zapewnić minimalny poziom natężenia światła na drogach ewakuacyjnych, w strefach otwartych oraz w miejscach szczególnie niebezpiecznych. Działa ono zazwyczaj z własnego źródła zasilania, takiego jak bateria lub centralna bateria akumulatorów, niezależnie od instalacji oświetlenia podstawowego.

Dlaczego oświetlenie ewakuacyjne jest tak istotne?

W warunkach pożaru lub nagłej awarii brak oświetlenia może prowadzić do dezorientacji, paniki i poważnych zagrożeń dla życia. Zadymienie, stres oraz ograniczona widoczność sprawiają, że nawet dobrze znane drogi komunikacyjne stają się trudne do odnalezienia. Oświetlenie ewakuacyjne nie tylko wskazuje kierunek ewakuacji, ale także ogranicza ryzyko potknięć, upadków i zatorów komunikacyjnych.

Z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej jest to jeden z systemów, który działa niezależnie od ingerencji człowieka, uruchamiając się automatycznie w chwili zaniku zasilania. To właśnie ta niezawodność decyduje o jego znaczeniu w systemach bezpieczeństwa budynków.

Gdzie oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne jest wymagane?

Wymóg stosowania oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego dotyczy przede wszystkim obiektów, w których przebywa jednocześnie większa liczba osób lub gdzie warunki ewakuacji mogą być utrudnione. Są to w szczególności budynki użyteczności publicznej, takie jak szkoły, przedszkola, szpitale, urzędy, centra handlowe czy obiekty kultury i rozrywki. W takich miejscach zapewnienie czytelnych i dobrze oświetlonych dróg ewakuacyjnych jest absolutnym standardem bezpieczeństwa.

Oświetlenie ewakuacyjne jest również wymagane w budynkach zamieszkania zbiorowego, w tym w hotelach, internatach i domach opieki, gdzie użytkownicy mogą nie znać układu obiektu lub mieć ograniczoną zdolność poruszania się. Równie istotne jest ono w obiektach przemysłowych i magazynowych, szczególnie tam, gdzie występują strefy o podwyższonym ryzyku lub skomplikowany układ komunikacyjny.

W praktyce obowiązek stosowania oświetlenia awaryjnego obejmuje drogi ewakuacyjne, klatki schodowe, korytarze, wyjścia ewakuacyjne, a także pomieszczenia bez dostępu do światła dziennego, w których nagły zanik oświetlenia mógłby stanowić zagrożenie dla osób przebywających wewnątrz.

Oświetlenie awaryjne a przepisy i normy

Wymagania dotyczące oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego wynikają zarówno z przepisów prawa budowlanego, jak i z rozporządzeń dotyczących ochrony przeciwpożarowej budynków. Ich uzupełnieniem są normy techniczne, w szczególności PN-EN 1838 oraz PN-EN 50172, które precyzują parametry natężenia oświetlenia, czas działania oraz zasady rozmieszczenia opraw.

Dla osób z branży kluczowe znaczenie ma fakt, że samo zamontowanie opraw oświetlenia ewakuacyjnego nie jest wystarczające. System musi być zaprojektowany zgodnie z obowiązującymi normami, regularnie testowany oraz poddawany przeglądom, co często jest weryfikowane podczas kontroli PSP lub odbiorów inwestycji.

Podsumowanie

Oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne to nie tylko formalny wymóg przepisów, ale przede wszystkim realny element systemu ochrony życia i zdrowia ludzi. Jego obecność w budynkach użyteczności publicznej, obiektach zamieszkania zbiorowego i zakładach pracy ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznej ewakuacji w sytuacjach zagrożenia. Dla osób z branży ppoż jest to obszar, w którym wiedza techniczna, znajomość przepisów i prawidłowa eksploatacja muszą iść w parze, aby system spełniał swoją funkcję wtedy, gdy jest najbardziej potrzebny.

Coś poszło nie tak przy ładowaniu produktów